Kimsenin size bahsetmediği Moğolistan etkinlik sezonu (ve dürüst olmak gerekirse iyi ki de öyle - bize daha çok kartal kalır)
Herkes ve onun yedik sülalesi, yaz aylarında Moğolistan'ı ziyaret etmenizi söyler. Şöyle Naadam, böyle yeşil bozkır. Pekâlâ. Fakat kimsenin kartpostallara koymadığı bir şey var: Eylül ayı gelip çattığında tur otobüsleri seyrekleşir, melez çamlar kendilerini ateşe verir (şu hoş, altın sarısı olan, gerçekte yanmayan türden) ve at üstündeki bir grup adam, yeni yürümeye başlayan çocuklar büyüklüğünde kartallarla ortaya çıkar.
Moğolistan seyahati planlamaya değer etkinlikler aramak için sayfaları kaydırıp duruyorsanız, aramayı bırakın. Eylül, Ekim ve Kasım ayları sizin zaman pencerenizdir. İşte nedeni.
Gezinizi planlamak için kapsamlı pratik rehberimiz için web sitemizi ziyaret edin. Moğolistan seyahat rehberi.
1 – Hava nihayet serinliyor
Moğolistan'da yaz demek Gobi sıcaklıkları 40°C'yi zorlayan sıcaklıklar ve Batı Avrupa büyüklüğünde bir ülkeyi bile popüler noktalarda biraz kalabalık hissettirebilecek bir turist yoğunluğu. Eylül ayı geldiğinde ülke adeta nefes veriyor. Gündüz sıcaklıkları 15 ila 20'li derecelerin ortalarında oldukça makul bir seviyede seyrediyor, geceler serinliyor ve tüm manzara güneşten solmuş görünmeyi bırakıp sanki bir Instagram filtresinden geçirilmiş gibi görünmeye başlıyor; üstelik bu gerçek ve foto çekilmek için kimseyle mücadele etmeniz gerekmiyor.
Ekim ve Kasım aylarında hava sıcaklığı gündüzleri tek haneli rakamlara doğru düşerken, geceleri bazı yerlerde sıfırın oldukça altına iniyor ve bu durum ibreyi “gerçek bir mont giyme” vaktine doğru biraz daha çeviriyor. Bu bir dezavantaj değil; ıssız manzaraların, çarpıcı derecede düşük fiyatların ve ülkenin en büyük sonbahar gösterisine en ön sıradan erişimin bedeli. Bununla ilgili daha fazlası hemen aşağıda.
2 – Başlıca etkinlik: Kartal Festivali (evet, çoğul!)
Takvimplerinizde Eylül ve Ekim aylarında “Moğolistan”ın daire içine alınmasının temel nedeni budur. Rüzgârın dövdüğü Bayan-Ölgii eyaletinde, Altay Dağları Kazak çoğunluklu Ölgii kasabası yakınlarında, Kazak kartal avcıları sonbaharı yüzyıllık doğancılık geleneğini sergileyerek geçiriyorlar – ve bunu sadece bir kez yapmıyorlar.
Eylül ortası: Daha küçük ve yerel ön eleme festivalleri (bunlar arasında Altay Göçebe Oyunları ve Sagsai festivali de yer alıyor) sezonu başlatır: Daha az turist, daha düşük fiyatlar ve avcılarla gerçekten sohbet etmek için gerçek bir şans.
Ekim başı: Büyük etkinlik. Ölgii'deki ana Kartal Festivali, il genelinden avcıları hız yarışmaları, hassas avlanma, at üstü oyunlar ve katıldığınız diğer tüm “kültür festivallerini” okul oyunuyormuş gibi gösteren geleneksel kıyafetler geçidi için iki günlüğüne bir araya getiriyor.
Şöyle bir hayal edin: Tilki kürkünden şapkalı bir avcı bozkırda dörtnala at sürüyor, kolunu havaya kaldırıyor ve bir yürümeye başlayan çocuk büyüklüğündeki kartal, sanki haftadır tam da bu dramatik anı bekliyormuş gibi gökyüzünden bir yemin üzerine süzülüyor. Öyle de yapıyor zaten. Festivalin özeti aslında tamamen bundan ibaret ve her seferinde tek kelimeyle muazzam.
3 – Karaçam ağaçları gösteriş yapıyor
Kuzey Moğolistan – Hövsgöl, Arhangay, Hangay sıradağlarını düşünün – Eylül ayında melez çam ormanları renk değiştirdiğinde bir altın duvarına dönüşür. Çoğu yaprak dökmeyen ağacın aksine melez çamlar sonbaharda iğne yapraklarını dökerler ve tam bunu yapmadan önce, çevrelerindeki çamların koyu yeşiline karşı derin, neredeyse inanılmaz bir altın rengiyle parıl parıl parlarlar. Mavi alpin gölleri ve ön planda kesinlikle hiçbir şey yapmayan yak sürüleriyle birleştiğinde, bu insanı her on dakikada bir aracı durdurmaya mecbur bırakan türden bir manzaradır ki bu da tam olarak 4x4 arazi aracıyla yapılan bir seyahat rotasının amacına uygundur.
Gerçek göçebe yaşamına en ön sıradan koltuklar
Moğolistan'da yaz turizmi eğlencelidir, ancak aynı zamanda en yoğun sezondur; bu da herkesin konuk ağırlamakla biraz meşgul olduğu anlamına gelir. Sonbahar ise farklıdır. Çoban ailelerin kışa hazırlıkla yoğun bir şekilde meşgul olduğu dönem tam da bu zamandır: süt işleme, peynir ve kurutulmuş kurut yapma, hayvanları sınıflandırma ve genel olarak zorlu bir Moğol kışında göçebe bir ailenin ayakta kalmasını sağlayan o gösterişsiz ama son derece büyüleyici işleri yürütme. Eylül ayında gelen gezginler genellikle bu sürecin içine çekilir; burada bir kase taze airag (kısrak sütü), şurada peynir presleme üzerine hızlı bir ders. Bu durum daha az sahnelenmiştir, daha ziyade “biz zaten bunu yapıyoruz, yardım etmek ister misin?” havasındadır.”
5 – Taliin Tumen Aduu: Moğolistan'ın at kültürünün canlandığı yer
Moğolistan'ın en unutulmaz etkinlikleri arasında yer alan Taliin Tumen Aduu Festivali, her Kasım ayında bozkırın ruhunu hayata geçiriyor. Yüzlerce at, biniciler nesilden nesile aktarılan becerilerini sergilerken çayırlar üzerinde dörtnala koşturuyor. Geleneksel çobanlık gösterilerinden canlı kültürel performanslara kadar festival, Moğolistan'ın göçebe mirasına ön sıralardan tanıklık etme fırsatı sunuyor. Bu, özgürlüğün, geleneğin ve insan ile atlar arasındaki kalıcı bağın nefes kesici bir kutlamasıdır.
6 – Boş gökler, gürültülü yıldızlar
Günler kısalıp hava kurudukça Moğolistan'ın zaten ünlü olan gece gökyüzü daha da güzelleşiyor. Ulanbatur'un dışında neredeyse hiç Işık kirliliğinin olmaması ve daha berrak sonbahar havasi sayesinde eylül sonu ve ekim başındaki geceler, insanı adeta lafın ortasında durduracak bir Samanyolu manzarası sunuyor. Kalın giysiler getirin, bir tripod alın ve arkanıza yaslanın.
